راهنمای خواندن برآورد مالیات
مالیات اشخاص حقیقی چگونه محاسبه میشود؟
درآمد مشاغل اشخاص حقیقی در چارچوب ماده ۹۳ بررسی میشود. نقطه شروع مالیات، درآمد مشمول مالیات است. فروش، سود و مالیات سه عدد متفاوت‌اند. این ابزار ابتدا سود مبنا را برآورد میکند، معافیت انتخاب‌شده را کم میکند و سپس مالیات هر بازه را جداگانه به دست می‌آورد.
اینتاکد چیست؟
اینتاکد شناسه فعالیت اقتصادی است. کد را مطابق فعالیت واقعی و سال عملکرد انتخاب کنید. یک عنوان مشابه ممکن است چند کد با مبنای درآمد یا نسبت سود متفاوت داشته باشد؛ شرح و ملاحظات ردیف را نیز بخوانید. فهرست قابل جستجوی فعلی این ابزار فقط بخشی از خدمات سال ۱۴۰۲ است.
نسبت سود فعالیت چیست؟
نسبت سود فعالیت، درصدی برای برآورد سود از مبنای درآمد همان فعالیت است؛ این درصد نرخ مالیات نیست. ستون «سود ناویژه» را با «سود فعالیت» اشتباه نگیرید. بعضی ردیف‌ها مبنای خاص، مثل کارمزد یا درآمد پس از کسر یک هزینه مشخص دارند؛ چنین ردیف‌هایی بدون پیاده‌سازی مبنای خاص وارد محاسبهگر نمیشوند.
معافیت ماده ۱۰۱ چیست؟
معافیت ماده ۱۰۱ به درآمد مشاغل اشخاص واجد شرایط تعلق میگیرد و مبلغ آن تابع سال عملکرد است. تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر یکی از شروط آن است. در این ابزار، تا وقتی شرایط را تأیید نکنید معافیت اعمال نمیشود. معافیت از سود هر شخص بیشتر نمیشود و برای چند واحد شغلی یک شخص نباید تکرار شود.
مالیات مشارکتی چگونه محاسبه میشود؟
سود بر اساس سهم مالکیت بین شرکا تقسیم میشود؛ سپس معافیت و مالیات هر شخص جداگانه محاسبه میشود. سقف مشارکت مدنی دو معافیت است و سهم معافیت واحدهای مشمول مساوی است. زوج و زوجه یک واحد معافیت محسوب میشوند و معافیت به زوج تعلق میگیرد. معافیت استفاده‌نشده یک شریک به دیگری منتقل نمیشود.
نرخ ماده ۱۳۱ چیست؟
نرخ‌ها پلکانی‌اند: فقط بخش درآمد داخل هر بازه با نرخ همان بازه محاسبه میشود. بالاترین نرخ به تمام درآمد اعمال نمیشود. جدول زیر مربوط به قواعد تأییدشده سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ است؛ برای سالهای جدید باید نصاب‌های تعدیل‌شده و زمان اجرای آنها جداگانه بررسی شوند.
| بازه درآمد مشمول مالیات | نرخ همان بخش |
|---|---|
| تا ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۵٪ |
| مازاد بر ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲۰٪ |
| مازاد بر ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲۵٪ |
نصاب‌های ۵۰ و ۱۰۰ میلیون تومانی متن قدیمی ماده، برای این دو سال استفاده نشده‌اند؛ تعدیل مصوب ۱۴۰۱ لحاظ شده است.
مثال پلکانی، پس از معافیت
سود مبنا: ۷۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان؛ معافیت: ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان؛ درآمد مشمول مالیات: ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان.
۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱۵٪ = ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۲۰٪ = ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۲۵٪ = ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
جمع مالیات تقریبی: ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
آیا مالیات فقط بر اساس فروش محاسبه میشود؟
خیر. دو کسب‌وکار با فروش یکسان می‌توانند سود و مالیات متفاوت داشته باشند. در روش سریع اینتاکد، فروش در نسبت سود فعالیت ضرب میشود؛ در روش سود واقعی، سود قبل از مالیات مبناست. هیچ‌یک از این برآوردها جایگزین بررسی پرونده و تشخیص درآمد مشمول مالیات نیست.
اگر سود و زیان داشته باشم چه میشود؟
در بخش «سود و زیان واقعی دارم»، سود قبل از مالیات را وارد کنید. مسیر کلی عبارت است از درآمد، منهای هزینههای قابل قبول و استهلاک قابل قبول. پذیرش هزینهها به مستندات، ارتباط با فعالیت و مقررات مربوط بستگی دارد. ممکن است سود حسابداری برای تعیین مبنای مالیاتی نیاز به تعدیل داشته باشد؛ زیان و انتقال آن به سالهای بعد بررسی جداگانه می‌خواهد.
رسیدگی مالیاتی چگونه انجام میشود؟
ماده ۹۴ به مبنای درآمد مشمول مالیات، ماده ۹۵ به دفاتر و اسناد و ماده ۹۷ به رسیدگی مرتبط است. اظهارنامه، اطلاعات مالی، مدارک درآمد و هزینه و رعایت تکالیف در پرونده اهمیت دارند. پس از بررسی، مالیات تشخیصی ممکن است با سود حسابداری یا این برآورد متفاوت باشد.
آیا رد دفاتر یعنی علی‌الرأس؟
رد یا نقص دفاتر را نباید خودکار به معنی اجرای سازوکار تاریخی علی‌الرأس دانست. تشخیص و رسیدگی باید در چارچوب متن جاری قانون، اطلاعات موجود و مقررات قابل اعمال همان سال بررسی شود. استفاده از نسبت سود فعالیت به‌تنهایی مجوز نادیده گرفتن اسناد نیست و این ابزار حکم رسیدگی پرونده صادر نمی‌کند.